Decyzyjność

Omawiamy cechy pracownika, które wpływają na badany współczynnik alfa Cronbacha.


Czym jest decyzyjność?

Decyzyjność to cecha, która często przychodzi do głowy, gdy myślimy o skutecznym liderze. Jednak w dzisiejszym, dynamicznym środowisku pracy, zdolność do podejmowania decyzji jest niezbędna na wszystkich szczeblach.

Decyzyjność to umiejętność podejmowania pewnych i skutecznych decyzji w odpowiednim czasie. Wymaga oceny dostępnych opcji, analizy konsekwencji, wyboru najlepszego rozwiązania i angażowania się w wybrany plan działania. Decyzyjność wiąże się nie tylko z asertywnym podjęciem decyzji, ale także z zaakceptowaniem odpowiedzialności za jej wyniki. Ta cecha jest niezwykle ważna w wielu aspektach życia, w tym w pracy, gdzie szybkość i pewność decyzji często wpływają na efektywność i produktywność całego zespołu.

Decyzyjność w pracy – cecha pracownika

Decyzyjność w pracy to zdolność do podejmowania pewnych i skutecznych decyzji w kontekście zawodowym. To również umiejętność oceny sytuacji, analizy opcji i wyboru najlepszego kursu działania, a także zaakceptowania konsekwencji tych decyzji. Decyzyjność oznacza błyskawiczną reakcję w obliczu problemów, radzenie sobie z niepewnością i zmiennością, a także przyjmowanie odpowiedzialności. Pracownicy, którzy są decyzyjni, często są cenieni za swoją zdolność do podejmowania trudnych decyzji i przyspieszenia pracy oraz zwiększenia jej efektywności.

Jak mierzyć decyzyjność?

Mierzenie decyzyjności w pracy może obejmować różne metody. Obserwując, jak pracownik podejmuje decyzje, zarządzający mogą ocenić, czy robi to w sposób szybki, pewny i efektywny. Analiza skutków tych decyzji również może dostarczyć istotnych informacji o decyzyjności pracownika.

Choć decyzyjność nie jest bezpośrednim wymiarem w modelu cech osobowości Wielkiej Piątki, może być powiązana z kilkoma z nich: ekstrawersją, sumiennością i neurotycznością. Ekstrawertycy są zwykle pewni siebie i aktywni, co może przekładać się na zdolność do podejmowania szybkich i skutecznych decyzji.

Sumienność wiąże się z odpowiedzialnością i starannością, a nawet perfekcjonizmem. Osoby sumienne często dokonują przemyślane i racjonalne decyzje. Z kolei osoby o niskim poziomie neurotyczności zwykle lepiej radzą sobie z napięciem i stresem, co przekłada się na umiejętność podejmowania spokojnych, zrównoważonych decyzji.

Decyzyjność w testach rekrutacyjnych

Na etapie rekrutacji decyzyjność można ocenić na różne sposoby. Wywiady behawioralne, w których kandydat opisuje sytuacje, w których musiał podejmować decyzje, są szczególnie przydatne. Zadania grupowe lub indywidualne wymagające podejmowania decyzji mogą również dostarczyć ważnych informacji. Testy psychometryczne w rekrutacji również mogą pomóc w rozpoznaniu predyspozycji do podejmowania szybkich i pewnych decyzji. Sposób, w jaki kandydat radzi sobie z pytaniami i sytuacjami podczas rozmowy kwalifikacyjnej to także cenne źródło wiedzy na temat jego umiejętności podejmowania decyzji.

Przykładowe pytania o decyzyjność w testach rekrutacyjnych

W testach psychometrycznych jedną ze strategii pomiarowej jest skala Likerta, wg. której badane osoby udzielają jednej z 5 odpowiedzi:

  1. – zdecydowanie nie zgadzam się,
  2. – raczej się nie zgadzam,
  3. – nie mam zdania,
  4. – raczej się zgadzam,
  5. – zdecydowanie się zgadzam

Kilka przykładowych pytań o decyzyjność:

  • Potrafię zachować spokój w trudnych sytuacjach.
  • W momentach stresu koncentruję się głównie na działaniu.
  • Często byłem/am odpowiedzialny/a za podejmowanie decyzji w imieniu grupy.
  • Dobrze się czuję, gdy mam podjąć istotną decyzję.
  • Uważam się za osobę zdecydowaną.
  • Często mam poczucie, że moje decyzje były właściwe i trafne.

Analiza rzetelności

Alfa Cronbacha

Alfa Cronbacha jest najbardziej powszechną metodą analizy rzetelności testów psychologicznych, która ma za zadanie badanie rzetelności kwestionariuszy używanych w psychologii.



Szacowanie rzetelności skali bazuje na korelacjach pomiędzy pomiarami lub pozycjami skali, składającymi się na daną skalę, w relacji do wariancji pozycji. Na każdy pomiar składa się prawdziwy wynik dla danego pojęcia czy sformułowania, ale także nieznany błąd losowy. Im bardziej pomiar odzwierciedla głównie wynik prawdziwy, tym bardziej jest rzetelny. Na finalny wynik ma więc wpływ liczba pojęć czy sformułowań – większa liczba użytych elementów skali sprawia, że w ostatecznym rozrachunku jest ona bardziej rzetelna (dokładniej mierzy dane zjawisko).

To istotne zastrzeżenie z punktu widzenia zaproponowanej w opracowanych testach psychometrycznych liczby cech i składających się na nie liczby sformułowań. Otóż, na każdą cechę składa się finalnie 6 sformułowań, które mierzą kompetencje kandydata w danym zakresie. To w sumie niewiele. Jednocześnie, poziom finalnego dopasowania do danego stanowiska pracy mierzony jest nie za pomocą jednej cechy, ale 5-7 cech, a więc ostatecznie jest to skala złożona z 30-42 sformułowań.


W analizie rzetelności opracowanych skal wykorzystano współczynnik alfa Cronbacha:

α = (k / (k-1)) * [1 – ∑(s2i) / s2sum]

gdzie s2i oznacza wariancje k pojedynczych pozycji, s2sum oznacza wariancję sumy wszystkich pozycji. Ze wzoru wynika, że jeżeli sformułowania nie dają wyniku prawdziwego, a jedynie błąd, to wariancja sumy będzie taka sama jak suma wariancji poszczególnych sformułowań – wówczas α = 0. W sytuacji, kiedy błąd jest znikomy, a wyniki są prawdziwe, α zmierza do wartości 1.

Innymi słowy, w interpretacji wyniku im wartość alfa Cronbacha jest bliższa 1 (dla pomiarów społecznych przyjmujemy 0,9), tym bardziej rzetelna jest dana skala. Przyjmuje się jednak, że powyżej wartości 0,6 potencjalny nieznany błąd nie odgrywa już większego znaczenia.


Wyniki współczynnika alfa Cronbacha

Poniższa tabela prezentuje wyniki współczynnika alfa Cronbacha dla poszczególnych testowanych kompetencji.
BADANA CECHA RZETELNOŚĆ (ALFA CRONBACHA) WARUNEK JEDNOWYMIAROWOŚCI
Asertywność

 

0,82 spełniony (1 czynnik większy)
Budowanie relacji

 

0,76 spełniony (1 czynnik większy)
Cierpliwość

 

0,78 spełniony (1 czynnik większy)
Decyzyjność

 

0,87 spełniony (1 czynnik większy)
Elastyczność i podporządkowanie się

 

0,75 spełniony (1 czynnik większy)
Gotowość do pracy indywidualnej

 

0,83 spełniony (1 czynnik większy)
Gotowość do pracy w różnych warunkach środowiskowych

 

0,81 spełniony (1 czynnik większy)
Gotowość do szybkiego tempa pracy

 

0,79 spełniony (1 czynnik większy)
Inicjatywa własna

 

0,82 spełniony (1 czynnik większy)
Jakość wykonywanej pracy

 

0,77 spełniony (1 czynnik większy)
Komunikatywność

 

0,79 spełniony (1 czynnik większy)
Koncentracja uwagi

 

0,86 spełniony (1 czynnik większy)
Konsekwentność

 

0,76 spełniony (1 czynnik większy)
Kontrola emocji

 

0,90 spełniony (1 czynnik większy)
Kreatywność

 

0,77 spełniony (1 czynnik większy)
Kultura osobista

 

0,86 spełniony (1 czynnik większy)
Nawiązywanie kontaktów

 

0,80 spełniony (1 czynnik większy)
Odporność na stres

 

0,79 spełniony (1 czynnik większy)
Odpowiedzialność

 

0,84 spełniony (1 czynnik większy)
Organizacja pracy

 

0,81 spełniony (1 czynnik większy)
Perswazja i negocjacje

 

0,77 spełniony (1 czynnik większy)
Praca rutynowa

 

0,80 spełniony (1 czynnik większy)
Przestrzeganie norm i zasad

 

0,79 spełniony (1 czynnik większy)
Rozwiązywanie problemów i konfliktów

 

0,74 spełniony (1 czynnik większy)
Rzetelność i dokładność

 

0,80 spełniony (1 czynnik większy)
Samodzielność

 

0,84 spełniony (1 czynnik większy)
Samokontrola

 

0,82 spełniony (1 czynnik większy)
Samomotywacja

 

0,78 spełniony (1 czynnik większy)
Systematyczność

 

0,84 spełniony (1 czynnik większy)
Wrażliwość i empatia

 

0,75 spełniony (1 czynnik większy)
Współpraca

 

0,82 spełniony (1 czynnik większy)