Elastyczność i podporządkowanie się
Omawiamy cechy pracownika, które wpływają na badany współczynnik alfa Cronbacha.
Czym jest elastyczność i podporządkowanie się?
Elastyczność to zdolność do dostosowywania się do zmian. W kontekście pracy oznacza to umiejętność przystosowania się do nowych warunków, zadań, technologii czy zmiennych rynkowych. Elastyczny pracownik jest otwarty na nowe idee, potrafi dostosowywać swoje plany i strategie do zmieniających się okoliczności, a także przyjmuje konstruktywną postawę wobec niepewności i nieznanych sytuacji.
Podporządkowanie się oznacza gotowość do przestrzegania wytycznych, regulaminów i standardów w miejscu pracy. Pracownik mający zdolność podporządkowania się potrafi bronić i zrozumieć potrzebę reguł i hierarchii, akceptuje decyzje podejmowane przez przełożonych i jest gotów dostosować swoje działania do ustalonych norm. Chociaż jest to niezbędne dla harmonijnego funkcjonowania każdej organizacji, zbyt duże podporządkowanie się może ograniczyć innowacyjność i zdolność do samodzielnego myślenia.
Obie te cechy, choć nieco sprzeczne, są niezbędne na obecnym rynku pracy. Wyważenie elastyczności i podporządkowania się to klucz do tworzenia zespołów zdolnych do przetrwania w ciągle zmieniającym się świecie biznesu.
Elastyczność i podporządkowanie się w pracy – cecha pracownika
Elastyczni pracownicy potrafią radzić sobie z nieprzewidywanymi zmianami, są otwarci na nowe doświadczenia i potrafią się uczyć i rozwijać w różnych sytuacjach.
Podporządkowanie się w pracy nie powinno być tożsame z wycofaniem. Powinno być zaś rozumiane jako szacunek dla reguł i porządku w miejscu pracy. Pracownicy, którzy wykazują podporządkowanie, są skłonni do przestrzegania wytycznych i oczekiwań swojego przełożonego, mają poczucie dyscypliny i odpowiedzialności za wykonanie powierzonych zadań zgodnie z ustalonymi standardami.
Jak mierzyć elastyczność i podporządkowanie się?
Mierzenie elastyczności i podporządkowania się na miejscu pracy może być przeprowadzone za pomocą różnych strategii. Obserwowanie, jak pracownik adaptuje się do zmiennych warunków lub jak reaguje na niespodziewane przeszkody, może dostarczyć cennych informacji na temat jego elastyczności.
Podobnie, ocena podporządkowania się może obejmować obserwację, jak pracownik przestrzega wytycznych i standardów. Czy regularnie i skutecznie wykonuje swoje obowiązki? Czy przestrzega ustalonych procedur?
Cechy osobowości Wielkiej Piątki to jedno z narzędzi wykorzystywanych w psychologii do zrozumienia i pomiaru różnych aspektów osobowości, w tym elastyczności i podporządkowania się. Testy oparte na tym modelu mogą dać dogłębne spojrzenie na to, jak pracownik zwykle reaguje na różne sytuacje, co umożliwia jego ocenę pod tym kątem.
Elastyczność i podporządkowanie się w testach rekrutacyjnych
Podczas procesu rekrutacji, zarówno elastyczność, jak i podporządkowanie się można zmierzyć za pomocą różnych metod.
Scenariusze rozmów kwalifikacyjnych, które symulują sytuacje wymagające dostosowania do zmian lub przestrzegania określonych wytycznych, mogą dostarczyć cennych informacji. Zadania grupowe lub indywidualne, z nietypowymi zadaniami albo sytuacjami, także mogą ujawnić, jak dobrze kandydat radzi sobie z niespodziewanymi zmianami.
Testy psychometryczne są kolejną metodą oceny. Dzięki nim można określić, jak kandydat zwykle radzi sobie ze słabo zdefiniowanymi sytuacjami, a także jak skłonny jest do przestrzegania zasad. Testy te są opracowywane w oparciu o solidne badania psychologiczne, co zapewnia ich rzetelność.
Wskazówki można również uzyskać z wywiadów behawioralnych. Pytania na temat doświadczeń kandydata z przeszłości, jak radził sobie z nieprzewidywalnymi sytuacjami lub jak przestrzegał regulaminów i procedur, mogą dać pogląd na to, czy jest elastyczny i potrafi się podporządkować.
Przykładowe pytania o elastyczność i podporządkowanie się w testach rekrutacyjnych
W testach psychometrycznych jedną ze strategii pomiarowej jest skala Likerta, wg. której badane osoby udzielają jednej z 5 odpowiedzi:
- – zdecydowanie nie zgadzam się,
- – raczej się nie zgadzam,
- – nie mam zdania,
- – raczej się zgadzam,
- – zdecydowanie się zgadzam
Kilka przykładowych pytań o elastyczność i podporządkowanie się:
- Nie mam problemu z realizowaniem poleceń innych osób.
- Nie przeszkadza mi wykonywanie zadań zleconych przez kogoś innego.
- Pracując w grupie, wolę pełnić rolę członka zespołu niż lidera.
- Czasami wolę zgodzić się na coś, co mi nie odpowiada, aby uniknąć konfliktu.
- Gdy mam rację, ale wyrażenie jej mogłoby obniżyć moją popularność w grupie, często decyduję się milczeć.
- W pracy zespołowej ważne jest, by dostosować się do grupy i się w nią wpasować.
Analiza rzetelności
Alfa Cronbacha
Alfa Cronbacha jest najbardziej powszechną metodą analizy rzetelności testów psychologicznych, która ma za zadanie badanie rzetelności kwestionariuszy używanych w psychologii.
Szacowanie rzetelności skali bazuje na korelacjach pomiędzy pomiarami lub pozycjami skali, składającymi się na daną skalę, w relacji do wariancji pozycji. Na każdy pomiar składa się prawdziwy wynik dla danego pojęcia czy sformułowania, ale także nieznany błąd losowy. Im bardziej pomiar odzwierciedla głównie wynik prawdziwy, tym bardziej jest rzetelny. Na finalny wynik ma więc wpływ liczba pojęć czy sformułowań – większa liczba użytych elementów skali sprawia, że w ostatecznym rozrachunku jest ona bardziej rzetelna (dokładniej mierzy dane zjawisko).
To istotne zastrzeżenie z punktu widzenia zaproponowanej w opracowanych testach psychometrycznych liczby cech i składających się na nie liczby sformułowań. Otóż, na każdą cechę składa się finalnie 6 sformułowań, które mierzą kompetencje kandydata w danym zakresie. To w sumie niewiele. Jednocześnie, poziom finalnego dopasowania do danego stanowiska pracy mierzony jest nie za pomocą jednej cechy, ale 5-7 cech, a więc ostatecznie jest to skala złożona z 30-42 sformułowań.
W analizie rzetelności opracowanych skal wykorzystano współczynnik alfa Cronbacha:
α = (k / (k-1)) * [1 – ∑(s2i) / s2sum]
gdzie s2i oznacza wariancje k pojedynczych pozycji, s2sum oznacza wariancję sumy wszystkich pozycji. Ze wzoru wynika, że jeżeli sformułowania nie dają wyniku prawdziwego, a jedynie błąd, to wariancja sumy będzie taka sama jak suma wariancji poszczególnych sformułowań – wówczas α = 0. W sytuacji, kiedy błąd jest znikomy, a wyniki są prawdziwe, α zmierza do wartości 1.
Innymi słowy, w interpretacji wyniku im wartość alfa Cronbacha jest bliższa 1 (dla pomiarów społecznych przyjmujemy 0,9), tym bardziej rzetelna jest dana skala. Przyjmuje się jednak, że powyżej wartości 0,6 potencjalny nieznany błąd nie odgrywa już większego znaczenia.
Wyniki współczynnika alfa Cronbacha
| BADANA CECHA | RZETELNOŚĆ (ALFA CRONBACHA) | WARUNEK JEDNOWYMIAROWOŚCI |
|---|---|---|
| Asertywność
|
0,82 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Budowanie relacji
|
0,76 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Cierpliwość
|
0,78 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Decyzyjność
|
0,87 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Elastyczność i podporządkowanie się
|
0,75 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Gotowość do pracy indywidualnej
|
0,83 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Gotowość do pracy w różnych warunkach środowiskowych
|
0,81 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Gotowość do szybkiego tempa pracy
|
0,79 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Inicjatywa własna
|
0,82 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Jakość wykonywanej pracy
|
0,77 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Komunikatywność
|
0,79 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Koncentracja uwagi
|
0,86 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Konsekwentność
|
0,76 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Kontrola emocji
|
0,90 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Kreatywność
|
0,77 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Kultura osobista
|
0,86 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Nawiązywanie kontaktów
|
0,80 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Odporność na stres
|
0,79 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Odpowiedzialność
|
0,84 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Organizacja pracy
|
0,81 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Perswazja i negocjacje
|
0,77 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Praca rutynowa
|
0,80 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Przestrzeganie norm i zasad
|
0,79 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Rozwiązywanie problemów i konfliktów
|
0,74 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Rzetelność i dokładność
|
0,80 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Samodzielność
|
0,84 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Samokontrola
|
0,82 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Samomotywacja
|
0,78 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Systematyczność
|
0,84 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Wrażliwość i empatia
|
0,75 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Współpraca
|
0,82 | spełniony (1 czynnik większy) |



