Kreatywność

Omawiamy cechy pracownika, które wpływają na badany współczynnik alfa Cronbacha.


Czym jest kreatywność?

Kreatywność to zdolność do tworzenia innowacyjnych i unikalnych koncepcji lub rozwiązań. Jest istotna w różnych dziedzinach, od sztuki i literatury, do nauki i biznesu. Osoba kreatywna ma zdolność do postrzegania świata w nieszablonowy sposób, a także do znajdowania ukrytych wzorców, tworzenia połączeń między pozornie niepowiązanymi rzeczami i generowania rozwiązań dla skomplikowanych problemów. Kreatywność jest charakterystyczna dla ludzkiego myślenia i jest kluczowym elementem postępu i ewolucji społecznej.

Kreatywność w pracy – cecha pracownika

Kreatywność w miejscu pracy to zdolność do tworzenia i implementowania innowacyjnych idei, które przyczyniają się do rozwoju firmy. Pracownik kreatywny potrafi myśleć poza schematami i stosować nieszablonowe metody rozwiązywania problemów. Osoba cechująca się wysokim poziomem kreatywności potrafi szybko i sprawnie dostosować się do zmieniających się warunków, wykorzystując swoją inwencję do przewidywania potrzeb i wyzwań. Kreatywność może prowadzić do wielu sukcesów, np. do wypuszczenia na rynek nowych produktów, usług, a także lepszych procesów i ulepszeń w kulturze oraz klimacie w miejscu pracy. Ta cecha jest cenna we wszystkich branżach.

Jak mierzyć kreatywność?

Kreatywność jest abstrakcyjną ideą i jej pomiar może być skomplikowany. Jednak psychologia oferuje narzędzia do oceny tego aspektu. Jednym z nich jest model cech osobowości Wielkiej Piątki, który pozwala sprawdzić między innymi otwartość na doświadczenia, związane często z kreatywnością.

Wykorzystuje się też testy oceniające zdolność do generowania wielu rozwiązań problemu. Ponadto mierzenie kreatywności często uwzględnia ocenę zdolności twórczych kandydata i jego wkładu w innowacje. Ważne są również obserwacje zachowań w różnych kontekstach i ocena kompetencji specyficznych dla danego obszaru.

Kreatywność w testach rekrutacyjnych

Kreatywność w testach rekrutacyjnych może być mierzona za pomocą różnych metod. Testy psychometryczne w rekrutacji są jednym z narzędzi oceny kreatywności. Pozwalają one na weryfikację takich cech, jak otwartość na doświadczenie czy rozbudowany tok myślenia.

Zadania wymagające rozwiązywania problemów mogą również dać wskazówki na temat kreatywności kandydata. W trakcie rozmowy kwalifikacyjnej można poprosić kandydata o wymyślenie nietypowego rozwiązania dla typowego problemu w pracy. Metody oceny kreatywności zależą od wymagań stanowiska. Dla niektórych ról pracodawcy mogą wymagać o wiele więcej.

Przykładowe pytania o kreatywność w testach rekrutacyjnych

W testach psychometrycznych jedną ze strategii pomiarowej jest skala Likerta, wg. której badane osoby udzielają jednej z 5 odpowiedzi:

  1. – zdecydowanie nie zgadzam się,
  2. – raczej się nie zgadzam,
  3. – nie mam zdania,
  4. – raczej się zgadzam,
  5. – zdecydowanie się zgadzam

Kilka przykładowych pytań o kreatywność:

  • Mam mnóstwo kreatywnych pomysłów.
  • Potrafię wyobrazić sobie znaczenie abstrakcyjnych pojęć.
  • Preferuję zadania, w których mogę samodzielnie decydować o sposobie ich realizacji.
  • Problemy traktuję jako szansę na wymyślenie nowych rozwiązań.
  • Czerpię przyjemność z tworzenia nowych rzeczy, idei i pomysłów.
  • Kiedy się nudzę, z łatwością znajduję sobie kreatywne zajęcie.

Analiza rzetelności

Alfa Cronbacha

Alfa Cronbacha jest najbardziej powszechną metodą analizy rzetelności testów psychologicznych, która ma za zadanie badanie rzetelności kwestionariuszy używanych w psychologii.



Szacowanie rzetelności skali bazuje na korelacjach pomiędzy pomiarami lub pozycjami skali, składającymi się na daną skalę, w relacji do wariancji pozycji. Na każdy pomiar składa się prawdziwy wynik dla danego pojęcia czy sformułowania, ale także nieznany błąd losowy. Im bardziej pomiar odzwierciedla głównie wynik prawdziwy, tym bardziej jest rzetelny. Na finalny wynik ma więc wpływ liczba pojęć czy sformułowań – większa liczba użytych elementów skali sprawia, że w ostatecznym rozrachunku jest ona bardziej rzetelna (dokładniej mierzy dane zjawisko).

To istotne zastrzeżenie z punktu widzenia zaproponowanej w opracowanych testach psychometrycznych liczby cech i składających się na nie liczby sformułowań. Otóż, na każdą cechę składa się finalnie 6 sformułowań, które mierzą kompetencje kandydata w danym zakresie. To w sumie niewiele. Jednocześnie, poziom finalnego dopasowania do danego stanowiska pracy mierzony jest nie za pomocą jednej cechy, ale 5-7 cech, a więc ostatecznie jest to skala złożona z 30-42 sformułowań.


W analizie rzetelności opracowanych skal wykorzystano współczynnik alfa Cronbacha:

α = (k / (k-1)) * [1 – ∑(s2i) / s2sum]

gdzie s2i oznacza wariancje k pojedynczych pozycji, s2sum oznacza wariancję sumy wszystkich pozycji. Ze wzoru wynika, że jeżeli sformułowania nie dają wyniku prawdziwego, a jedynie błąd, to wariancja sumy będzie taka sama jak suma wariancji poszczególnych sformułowań – wówczas α = 0. W sytuacji, kiedy błąd jest znikomy, a wyniki są prawdziwe, α zmierza do wartości 1.

Innymi słowy, w interpretacji wyniku im wartość alfa Cronbacha jest bliższa 1 (dla pomiarów społecznych przyjmujemy 0,9), tym bardziej rzetelna jest dana skala. Przyjmuje się jednak, że powyżej wartości 0,6 potencjalny nieznany błąd nie odgrywa już większego znaczenia.


Wyniki współczynnika alfa Cronbacha

Poniższa tabela prezentuje wyniki współczynnika alfa Cronbacha dla poszczególnych testowanych kompetencji.
BADANA CECHA RZETELNOŚĆ (ALFA CRONBACHA) WARUNEK JEDNOWYMIAROWOŚCI
Asertywność

 

0,82 spełniony (1 czynnik większy)
Budowanie relacji

 

0,76 spełniony (1 czynnik większy)
Cierpliwość

 

0,78 spełniony (1 czynnik większy)
Decyzyjność

 

0,87 spełniony (1 czynnik większy)
Elastyczność i podporządkowanie się

 

0,75 spełniony (1 czynnik większy)
Gotowość do pracy indywidualnej

 

0,83 spełniony (1 czynnik większy)
Gotowość do pracy w różnych warunkach środowiskowych

 

0,81 spełniony (1 czynnik większy)
Gotowość do szybkiego tempa pracy

 

0,79 spełniony (1 czynnik większy)
Inicjatywa własna

 

0,82 spełniony (1 czynnik większy)
Jakość wykonywanej pracy

 

0,77 spełniony (1 czynnik większy)
Komunikatywność

 

0,79 spełniony (1 czynnik większy)
Koncentracja uwagi

 

0,86 spełniony (1 czynnik większy)
Konsekwentność

 

0,76 spełniony (1 czynnik większy)
Kontrola emocji

 

0,90 spełniony (1 czynnik większy)
Kreatywność

 

0,77 spełniony (1 czynnik większy)
Kultura osobista

 

0,86 spełniony (1 czynnik większy)
Nawiązywanie kontaktów

 

0,80 spełniony (1 czynnik większy)
Odporność na stres

 

0,79 spełniony (1 czynnik większy)
Odpowiedzialność

 

0,84 spełniony (1 czynnik większy)
Organizacja pracy

 

0,81 spełniony (1 czynnik większy)
Perswazja i negocjacje

 

0,77 spełniony (1 czynnik większy)
Praca rutynowa

 

0,80 spełniony (1 czynnik większy)
Przestrzeganie norm i zasad

 

0,79 spełniony (1 czynnik większy)
Rozwiązywanie problemów i konfliktów

 

0,74 spełniony (1 czynnik większy)
Rzetelność i dokładność

 

0,80 spełniony (1 czynnik większy)
Samodzielność

 

0,84 spełniony (1 czynnik większy)
Samokontrola

 

0,82 spełniony (1 czynnik większy)
Samomotywacja

 

0,78 spełniony (1 czynnik większy)
Systematyczność

 

0,84 spełniony (1 czynnik większy)
Wrażliwość i empatia

 

0,75 spełniony (1 czynnik większy)
Współpraca

 

0,82 spełniony (1 czynnik większy)