Samokontrola
Omawiamy cechy pracownika, które wpływają na badany współczynnik alfa Cronbacha.
Czym jest samokontrola?
Samokontrola to zdolność do zarządzania swoimi emocjami, zachowaniem i impulsami. Jest to kluczowy aspekt emocjonalnej inteligencji mogący znacznie wpływać na osobisty i zawodowy rozwój.
Samokontrola obejmuje umiejętność nadzorowania własnych emocji, aby nie wpływały one negatywnie na podejmowane decyzje i działania. Obejmuje również zdolność do powstrzymywania się od natychmiastowych nagród na rzecz długoterminowych korzyści. Osoba cechująca się wysokim poziomem samokontroli potrafi rozpatrywać cele w długiej perspektywie, nie oczekując natychmiastowych efektów.
Zarządzanie impulsami odnosi się do sposobu, w jaki radzimy sobie z pokusami i prowokacjami, które mogą odciągać od celów.
Samokontrola w pracy – cecha pracownika
Samokontrola jest cechą pracownika, która odnosi się do zdolności do kontrolowania swoich emocji, impulsów i zachowań w środowisku pracy. Umożliwia efektywne radzenie sobie z trudnymi sytuacjami i zadaniami.
Pracownicy z samokontrolą na wysokim poziomie potrafią zachować spokój w stresujących okolicznościach, co pomaga im podejmować racjonalne i dobrze przemyślane decyzje. Potrafią także kontrolować swoje działania i zachowania, nie pozwalając impulsom lub chwilowym pokusom zaszkodzić ich wydajności i relacjom z innymi.
Jak mierzyć samokontrolę?
Samokontrolę można mierzyć na kilka sposobów. Jednym z nich jest bazowanie na modelu cech osobowości Wielkiej Piątki. Z samokontrolą mocno związana jest sumienność. Osoby z wysokim poziomem sumienności są uważane za te, które potrafią kontrolować swoje emocje i impulsy, ponieważ są zorganizowane, odpowiedzialne i mają zdolność do skupienia się na długoterminowych celach.
Wiele testów osobowości, takich jak test Big Five, obejmuje pytania oceniające sumienność, co może pomóc w dokładniejszym pomiarze stopnia samokontroli.
Samokontrola w testach rekrutacyjnych
Poszukiwanie pracownika, którego cechuje wysoki poziom samokontroli, bywa trudnym zadaniem. Wiele można jednak zweryfikować już na etapie pierwszych rozmów z kandydatami. Pomocne są w tym testy psychometryczne w rekrutacji, wykorzystywane do określenia poziomu pożądanych cech osobowości kandydata. Mogą obejmować pytania skonstruowane tak, aby ocenić, jak radzą sobie z pokusami, impulsami lub stresującymi sytuacjami.
Innym przykładem może być symulacja sytuacji stresującej lub wywołującej impulsy, którą kandydat musi przejść. Jego reakcje na tę symulację mogą dostarczyć cennych informacji o cechującym go poziomie samokontroli.
Ponadto, kwestionariusze samooceny mogą być używane do wyznaczania poziomu samokontroli kandydata. Pytania mogą dotyczyć jego preferencji, sposobu podejmowania decyzji czy reakcji na hipotetyczne sytuacje.
Odpowiedzi na te pytania mogą potem być analizowane i porównywane, aby określić, który kandydat ma najwyższy poziom samokontroli.
Przykładowe pytania o samokontrolę w testach rekrutacyjnych
W testach psychometrycznych jedną ze strategii pomiarowej jest skala Likerta, wg. której badane osoby udzielają jednej z 5 odpowiedzi:
- – zdecydowanie nie zgadzam się,
- – raczej się nie zgadzam,
- – nie mam zdania,
- – raczej się zgadzam,
- – zdecydowanie się zgadzam
Kilka przykładowych pytań o samokontrolę:
- Preferuję samodzielne kontrolowanie postępu swoich działań.
- Wolę sam/a ustalać sobie zadania do wykonania.
- Kiedy coś obiecuję, robię wszystko, aby dotrzymać danego słowa.
- Niezależnie od tego, czy ktoś mnie nadzoruje, zawsze staram się wykonać swoją pracę jak najlepiej.
- Jeśli nie uda mi się dotrzymać obietnicy, potrafię szybko poradzić sobie z wyrzutami sumienia.
- Potrafię ukrywać swoje myśli, gdy jest to konieczne.
Analiza rzetelności
Alfa Cronbacha
Alfa Cronbacha jest najbardziej powszechną metodą analizy rzetelności testów psychologicznych, która ma za zadanie badanie rzetelności kwestionariuszy używanych w psychologii.
Szacowanie rzetelności skali bazuje na korelacjach pomiędzy pomiarami lub pozycjami skali, składającymi się na daną skalę, w relacji do wariancji pozycji. Na każdy pomiar składa się prawdziwy wynik dla danego pojęcia czy sformułowania, ale także nieznany błąd losowy. Im bardziej pomiar odzwierciedla głównie wynik prawdziwy, tym bardziej jest rzetelny. Na finalny wynik ma więc wpływ liczba pojęć czy sformułowań – większa liczba użytych elementów skali sprawia, że w ostatecznym rozrachunku jest ona bardziej rzetelna (dokładniej mierzy dane zjawisko).
To istotne zastrzeżenie z punktu widzenia zaproponowanej w opracowanych testach psychometrycznych liczby cech i składających się na nie liczby sformułowań. Otóż, na każdą cechę składa się finalnie 6 sformułowań, które mierzą kompetencje kandydata w danym zakresie. To w sumie niewiele. Jednocześnie, poziom finalnego dopasowania do danego stanowiska pracy mierzony jest nie za pomocą jednej cechy, ale 5-7 cech, a więc ostatecznie jest to skala złożona z 30-42 sformułowań.
W analizie rzetelności opracowanych skal wykorzystano współczynnik alfa Cronbacha:
α = (k / (k-1)) * [1 – ∑(s2i) / s2sum]
gdzie s2i oznacza wariancje k pojedynczych pozycji, s2sum oznacza wariancję sumy wszystkich pozycji. Ze wzoru wynika, że jeżeli sformułowania nie dają wyniku prawdziwego, a jedynie błąd, to wariancja sumy będzie taka sama jak suma wariancji poszczególnych sformułowań – wówczas α = 0. W sytuacji, kiedy błąd jest znikomy, a wyniki są prawdziwe, α zmierza do wartości 1.
Innymi słowy, w interpretacji wyniku im wartość alfa Cronbacha jest bliższa 1 (dla pomiarów społecznych przyjmujemy 0,9), tym bardziej rzetelna jest dana skala. Przyjmuje się jednak, że powyżej wartości 0,6 potencjalny nieznany błąd nie odgrywa już większego znaczenia.
Wyniki współczynnika alfa Cronbacha
| BADANA CECHA | RZETELNOŚĆ (ALFA CRONBACHA) | WARUNEK JEDNOWYMIAROWOŚCI |
|---|---|---|
| Asertywność
|
0,82 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Budowanie relacji
|
0,76 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Cierpliwość
|
0,78 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Decyzyjność
|
0,87 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Elastyczność i podporządkowanie się
|
0,75 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Gotowość do pracy indywidualnej
|
0,83 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Gotowość do pracy w różnych warunkach środowiskowych
|
0,81 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Gotowość do szybkiego tempa pracy
|
0,79 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Inicjatywa własna
|
0,82 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Jakość wykonywanej pracy
|
0,77 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Komunikatywność
|
0,79 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Koncentracja uwagi
|
0,86 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Konsekwentność
|
0,76 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Kontrola emocji
|
0,90 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Kreatywność
|
0,77 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Kultura osobista
|
0,86 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Nawiązywanie kontaktów
|
0,80 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Odporność na stres
|
0,79 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Odpowiedzialność
|
0,84 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Organizacja pracy
|
0,81 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Perswazja i negocjacje
|
0,77 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Praca rutynowa
|
0,80 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Przestrzeganie norm i zasad
|
0,79 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Rozwiązywanie problemów i konfliktów
|
0,74 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Rzetelność i dokładność
|
0,80 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Samodzielność
|
0,84 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Samokontrola
|
0,82 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Samomotywacja
|
0,78 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Systematyczność
|
0,84 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Wrażliwość i empatia
|
0,75 | spełniony (1 czynnik większy) |
| Współpraca
|
0,82 | spełniony (1 czynnik większy) |



